Page 6 - Kijk op zijn omgeving
P. 6

Pagina 4

bouwen. De Financiele consequenties drukten echter te zwaar. En toen er bericht kwam van
 de inspecteur, dat elk lokaal 73 leerlingen mocht bevatten, kon men weer een hele tijd vooruit.
Maar in 1919 kwam men opnieuw voor de keuze. Er werd een commissie gevormd, die tot
taak kreeg om deze zaak eens goed uit te zoeken. Al spoedig kwam ze met het rapport,
namelijk, dat aan een nieuwe school te Haulerwijk - boven niet viel te ontkomen. Maar deze
uitbreiding zou de bestaande school niet voldoende ontlasten. Daarom moest deze eveneens
worden uitgebreid, ofte Haulerwijk - beneden een school stichten. Aan dat laatste gaf de
commissie de voorkeur. Ze kwamen dan ook met het voorstel om "boven" en "'beneden" een
school met twee lokalen te bouwen, voor "ruw geschat 32000 gulden". Dit voorstel werd
overgenomen. En diezelfde zomer nog vond de aanbesteding plaats. Op 30 januari 1920
werden de nieuwe scholen ingewijd. Voor het dorp Haulerwijk was dat een geweldige
gebeurtenis. De vereniging bezat hiermee een drietal scholen en was daarmee in de z.o.-hoek
de grootste geworden. Ook uit de financien bleek, dat er heel wat omging. Zo luide het
overzicht van 1919 een inkomen van 52.788 gulden en tachtig en een halve cent.
In de tweede - Kamer is een ontwerp - schoolwet in behandeling. De nieuwe houdt volledige
gelijkstelling in van het bijzonder (dus ook het christelijke) en het openbaar onderwijs.
Als de Tweede Kamer de wet aanneemt zullen de christelijke - scholen in een klap van veel
financiele zorgen zijn verlost.
Minister De Visser verdedigt die wet. En wordt door de Tweede - Kamer aangenomen.
Er wordt recht gedaan aan de voorstanders van het christelijk onderwijs..
Na de tweede wereld oorlog, werd Haulerwijk- beneden een zelfstandig dorp Waskemeer, en
ontwikkelde zie}\ ook Haulerwijk - boven groeide. De midden buurt rondom de eerste school
mocht niet worden gebouwd, en vergrijsde en dunde uit, met als gevolg dat de midden in
leerlingen achteruit ging, en gesloten werd. Uiteindelijk resulteerde dit in opheffing van de
bestaande vereniging. Tegelijkertijd in 1967, werden er twee nieuwe verenigingen, opgericht
t.w. een voor Waskemeer en een voor Haulerwijk

Gezondheidszorg.
Geen wonder dat het schoolverzuim groot was, het geen in de winter nog geaccentueerd werd
door gebrek aan kleding en voedsel. Fruit kreeg je alleen van eigen appel en pereboom.
Een sinaasappel kreegje in de meeste gezinnen een keer in het jaar.
Met het kerstfeest van de zondag school kregen de kinderen allemaal een sinaasappel, die dan
ook vaak door het hele gezin gedeeld werd
De gezondheidstoestand was vaak erbarmelijk en de gevolgen daarvan waren tot in de dertiger
jaren van onze eeuw duidelijk te bespeuren.

Dit blijkt o.a. uit het hoge sterftecijfer van vrouwen in de leeftijd van omstreeks 40 jaar.
Gezondheidszorg was er niet . In die tijd was er in heel Ooststellingwerf een arts met slecht
begaanbare wegen, tuberculose was dan ook een veel voorkomend verschijnsel.
Bij besmettelijke ziekten wisten ze geen maatregelen te nemen.
Bevoegde verloskundige hulp was er niet.

De voeding bestond in hoofdzaak uit aardappelen, en roggebrood wittebrood was een luxe, het
was vierkeer per dag roggebrood, het waren grote broden van ieder vijfpond
Aaltje vertelde mij, dat hun gezin per week dertien van die broden nodig hadden, buurman
Willem geloofde daar niet in, en vond dat wat veel, toen later zijn kinderen groot waren moest
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11